EBPP

Electronic Bill Presentment and Payment: Kansen en bedreigingen
Door Edwin van Veen

Jaarlijks spenderen de 2000 grootste bedrijven van de wereld 350 miljard dollar aan distributie en management van diverse papieren documenten die zij versturen naar klanten, werknemers en de diverse overheidsorganen . Op de vraag of dit door middel van e-business concepten efficiënter en dus goedkoper kan, is men het in grote lijnen eens. Ja, dit kan! Electronic Statement Presentment (ESP) is de term waarmee kostenreductie voor deze documentenstroom kan worden gerealiseerd. Hierbij worden deze documenten elektronisch, via Internet, gepresenteerd en beheerd. Electronic Bill Presentment and Payment (EBPP) is een nadere invulling van ESP en concentreert zich op de afhandeling van de factuurstroom tussen bedrijven onderling en tussen bedrijven en consumenten. In dit artikel wordt een aantal ontwikkelingen en concepten beschreven die de lezer aan het denken zal zetten over de impact van EBPP op de huidige manier van zaken doen.

De zakelijke documentenstroom kan in grote lijnen worden onderverdeeld in de stroom naar:

  • klanten: Business-to-Business en Business-to-Consumer;
  • werknemers: Business-to-Employees, zoals onder andere salarisoverzichten en pensioenoverzichten;
  • overheid: Business-to-Government, allerlei verplichte overzichten die aan diverse (semi) overheidsinstanties verstuurd moeten worden.
Dit artikel is voornamelijk gericht op de eerste categorie, omdat hierbij de e-business netwerkconcepten een belangrijke rol spelen. Met name daar, waar naast het presenteren van een document tevens een transactie dient plaats te vinden, kan EBPP een belangrijke rol spelen..

Figuur 1.
In de Verenigde Staten is de EBPP markt al zeer ver ontwikkeld.

Voor Europa bestaan vergelijkbare prognoses (zie figuur 2). De verschillen met de Verenigde Staten zijn evident. Nu 9% elektronische presentatie in Europa tegenover een beduidend hoger percentage in de Verenigde Staten Over 5 jaar zijn de verwachtingen ten aanzien van Europa 70% tegenover rond de 50% voor de Verenigde Staten. Het verschil wordt niet alleen opgeheven maar er zal zelfs een omkering plaatsvinden.

Bron: www.killen.com: About ESP World 2000.

Figuur 2
Bron: Killen & Associates, Inc.

De voorsprong van de Verenigde Staten op EBPP ten opzichte van Europa is te verklaren door het huidige betalingsverkeer, waarbij nog veel gebruik wordt gemaakt van cheques, de hoge internetpenetratie en het bestaan van slechts één munteenheid.
Daarnaast zien ondernemers in de Verenigde Staten al geruime tijd de voordelen van EBPP in: kostenbesparing op de papieren factuurstromen, snellere betaling, verdieping van het klantcontact en verdere one-to-one marketing mogelijkheden. Hierdoor wordt de factuurstroom omgebogen van een kostenpost naar een profitcenter.

Consolidator en direct biller scenario's
Binnen de EBPP-wereld zijn twee belangrijke scenario's te onderkennen. Allereerst is er het consolidator scenario. Het belangrijkste kenmerk van het hiervan is het bijeenkomen van billing gegevens van diverse bedrijven bij een verzamelende partij, zodat gebruikers in staat zijn een compleet overzicht te krijgen van de te betalen facturen. Gebruikers, consumenten en bedrijven kunnen deze derde partij elektronische facturen bekijken en betalen. Het consolidator model kent twee varianten, de thin consolidator en de thick consolidator. De thin consolidator biedt slechts een totaalbedrag van de factuur, eventueel voorzien van wat extra informatie zoals een beschrijving van de dienst waarvoor betaald dient te worden. De daadwerkelijke factuurregels kunnen, vaak door middel van een link, worden opgevraagd bij de facturerende partij. In het geval van een thick consolidator is de gebruiker in staat om meer dan alleen een totaal te zien. De factuurregels zijn aanwezig bij de consolidator.
In Amerika wordt de markt momenteel beheerst door twee partijen, Transpoint (Microsoft) en CheckFree, die momenteel in een vergevorderd stadium van een fusie verkeren. De meeste Amerikaanse banken hebben zich bij een van beide partijen aangesloten.

Het tweede belangrijke scenario is direct biller. Hierbij biedt een bedrijf de mogelijkheid aan om facturen elektronisch te betalen en te raadplegen.
In dit scenario is het goed denkbaar dat een bedrijf deze dienstverlening overlaat aan een Application Service Provider (ASP), die de expertise heeft om facturen zowel elektronisch als op papier aan te leveren en zorg te dragen voor de elektronische betaling. Daarbij komt dat een gespecialiseerde partij ook op basis van schaalvoordelen en aanwezige kennis de efficiency verder kan verhogen voor deelnemende bedrijven. Het belangrijkste verschil met het consolidator scenario is dat de eindgebruiker in het geval van de direct biller zijn facturen krijgt van meerdere bronnen.

Groei in Nederland
EBP zal ook in Nederland gaan groeien wegens het efficiency voordeel dat is te behalen voor organisaties. Hierbij dient opgemerkt te worden dat mede vanwege juridische eisen, elektronische factuur is nog niet rechtsgeldig,, de realisatie hiervan moeilijk is. Daarnaast is de factuur hét middel om te communiceren met klanten. Een factuur wordt in elektronische vorm een advertentie, een marketing instrument en customer relation management, een mogelijk tot up-selling en cross-selling. Iedere interactie is volledig toe te spitsen op iedere specifieke klant.
Electronic Payment bestaat in enge zin al geruime tijd in Nederland. Hierbij moet gedacht worden aan de diverse (home) banking pakketten, waarvan de belangrijkste ondertussen ook al een internetversie kennen. Tachtig procent van de Nederlandse markt is reeds klant bij een van de grote vier banken. Deze banken hebben al hun eigen Eelectronic Banking (EB) pakket. Het ligt voor de hand dat deze pakketten zullen worden uitgebreid met, danwel als basis zullen worden gebruikt bij, EBP en de betaling van de elektronische factuur. Dit is met name interessant voor het business-to-consumer segment.

De rol van banken
Wat zal de rol van banken worden in EBPP-land? De beantwoording van deze vraag verdient enige nuancering. Hiervoor wordt een onderscheid gemaakt tussen twee belangrijk verschillende werelden: B2C en B2B.

B2C
Veel bedrijven die een groot volume aan facturen produceren richting consumenten, zoals telefoonmaatschappijen en energiebedrijven, zullen op korte termijn overgaan tot het invoeren van EBPP. Banken zijn binnen deze ontwikkeling de ideale consolidator. Consumenten zullen aangemoedigd moeten worden door zowel het bedrijf als de bank. Kannibalisme is hierbij het sleutelwoord: bedrijven en banken zullen het de klant aantrekkelijk moeten maken en daarom een deel van de besparing moeten delen met de klant.

B2B
De business-to-business markt lijkt niet gebaat bij bill presentment alleen. In de business-to-business markt dient EBPP breder getrokken te worden. Bedrijven is er veel aan gelegen om deze informatie in de eigen crediteurenadministratie verwerkt te krijgen. De vergelijking met EDI doet zich hier al snel op, echter de nadelen van EDI (voornamelijk te duur) zouden kunnen worden weggenomen met EBPP. Bovendien is het principe van EDI voornamelijk gebaseerd op één op één relaties, van organisatie naar organisatie, terwijl EBPP in de basis uitgaat van N op N-relaties. Banken kunnen op dit gebied wel degelijk een rol spelen. Zo zal de bank ook hier de rol van consolidator uit kunnen voeren. Deze rol kan uitgebreid worden met clearing en settlement. Zo kunnen deelnemende bedrijven ervoor kiezen de consolidator clearing en settlement uit te laten voeren, eventueel gepaard gaand met het uitvoeren van de resterende betaling.

Figuur 3
Nederlandse banken ondervinden op dit gebied nog weinig concurrentie van andere partijen. Gezien het grote marktaandeel lijkt dit ook logisch, maar wat gebeurt er als een partij als Microsoft in Nederland gaat herhalen wat het in Amerika al heeft gedaan met het bedrijf Transpoint?

EBPP: bedreiging of kans voor banken?
Het is niet ondenkbaar dat andere partijen clearing en settlement voor hun rekening gaan nemen en zodoende de banken in deze rol uitschakelen.De bank blijven echter de spil in het web van het transactieverkeer. Hierbij moet de bank wel snel op ontwikkelingen uit de markt reageren, anders gaan andere partijen deze rol opeisen.
Bij een direct billing scenario is het voor de bank belangrijk om de betaalfunctie te blijven controleren. In diverse artikelen wordt erop gewezen dat de onderkende scenario’s niet per se succesvol zijn op de Europese, dan wel de Nederlandse markt.